Buxoro Viloyati Hokimi
Barnoev O'ktam Isaevich
virtual qabulxonasi
Bosh sahifa /  Tarixiy obidalar /  Tarixiy obidalar
Tarixiy obidalar

Buxoro – jahonning eng qadimiy shaharlaridan biri: 1997 yilda shahar o`zining 2500 yillik yubileyini nishonladi. Buxoro nomi dastlab IX asrda tarixchi Narshaxiy tomonidan zikr etilgan. Bungacha shaharning boshqa bir necha nomlari bo`lgan. 


Ko`plab tarixchilar, tilshunoslarning fikriga ko`ra Buxoro so`zi sanskritcha “vixara” so`zidan kelib chiqqan bo`lib, “kal`a” degan ma`noni bildiradi. 
Arxeologik qazishmalar natijasiga asosan olimlar ushbu shahar eramizgacha bo`lgan davrda hududning iqtisodiy va madaniy hayotida muhim rol o`ynagan degan xulosaga keldilar. Buxoro Xitoydan Rimgacha olib boruvchi Buyuk Ipak yo`lining eng muhim chorrahalaridan birida joylashgan.

 

VIII asrda bu erda arab istilosi natijasida Islom dini joriy etilgan. Asta-sekin Buxoro eng muhim diniy markazga aylangan va tobora ko`proq “Buxoroi Sharif” deb atashgan.

 

Rivojlanish davrida shahar bir necha bor (forslar, arablar, mo`g`ullar tomonidan) vayron qilingan va tiklangan. Buxoroning o`ziga xos iqtisodiy va madaniy rivojlanishi Somoniylar va Shayboniylar boshqargan davrlarga to`g`ri keladi.

 

Hozirgi Buxoro (qariyb 300 ming aholi) O`zbekistonning boshqa shaharlari singari eski va yangi shaharga bo`lingan. Lekin bizning shahrimiz shak-shubhasiz ustunlikka ega: agar boshqa joylarda eski shahar qismida faqat tarixiy yodgorliklar bo`lib, hech bir aholi yashamagani uchun ochiq osmon ostidagi muzey sifatida qabul qilinsa, Buxoroda odamlar ming yillar ilgarigidek yashamoqdalar. Bu har bir kishiga shaharning boy tarixini tasavvur qilish imkonini beradi.

 

Shaharning yangi qismida ma`muriy binolar, maktablar, institutlar va sanoat korxonalari joylashgan. Siz 2500 yillik Buxoroning tor ko`chalarida kezishingiz va ko`k gumbazli hashamatli binolar hamda kichik loysuvoq uylardan zavq olishingiz mumkin.

 

X asrda qurilgan Ismoil Somoniy maqbarasi Buxorodagi eng qadimiy va chiroyli yodgorliklardan biridir.U hozirgi paytda ham xuddi 1000 yil ilgarigidek chiroyli ko`rinishga ega. Somoniylar asli fors bo`lgan birinchi tojik hukmdorlaridir (eramizning 875-999 yillari). Ular poytaxti Buxoro bo`lgan buyu? davlatni barpo etishgan. O`sha davr qurilish, san`at turlari, matematika, geometriya, fizika singari aniq fanlarning yuksak darajada rivojlanishi bilan xarakterlanadi.

 

Buxorodagi Ismoil Somoniy maqbarasi Buxoro shahri hududida aniq hisob-kitoblarga asosan qurilgan dastlabki bino edi. Butun ilm ahli bu hisob-kitoblar qanchalik o`ta mantiqiy va shu bilan birga chiroyli chiqqaniga hali ham ajablanadi. Tikka, ko`ndalang, to`g`i burchak ostida terilgan pishiq g`ishtlar quyoshning turli darajadagi nurlari bilan yoritilgan. Maqbara devorlari naqshinkor quti yoki ba`zan majnuntol xivichlaridan to`kilgan savatga o`xshab ketadi.

 

Buxoroga safar qilsangiz siz albatta bu yodgorlikni borib ko`rishingiz lozim. Buxoro ahlining ishonchi komil: agar siz maqbarani ko`rmagan bo`lsangiz - siz Buxoroni ko`rmabsiz.

 

Ark qal`asi yuz yillar davomida Buxoro hukmdorlarining rasmiy yashash joyi bo`lgan. U balandligi 16-20 metr bo`lgan sun`iy tepalikda qurilgan. Qal`a maydoni qariyb 4 gektar. Odamlar ko`pincha uni “shahar ichida shahar” deb atashgan, chunki unda odatdagi shaharning hamma narsalari: ko`chalar, tor ko`chalar, saroy, masjidlar, ustaxonalar bor bo`lgan.

 

Qal`a bir necha bor vayron qilingan, ta`mirlangan va tiklangan. Afsuski, hozirgi paytga kelib, o`tmishdagi hashamatli Arkdan ozginasi qolgan. Ko`plab binolar 1920 yilgi istibdod voqealari davrida buzilib ketgan. Lekin, shunga qaramasdan Ark borib ko`rishga arziydi. Arkda joylashgan o`lkashunoslik muzeyida siz shahar tarixi, miliy urf-odatlar va an`analar to`g`risida ko`p qiziqarli narsalarni eshitasiz. Bundan tashqari qal`aning baland devorlari ustidan turib siz Buxoroning chiroyli qiyofasini tomosha qilishingiz mumkin.

 

Poi Kalon me`moriy majmui – barcha mehmonlar e`tiborini jalb qiladigan joy. Mo`g`ul davridan ancha ilgari, XII asrda barpo etilgan Kalon Minorasini deyarli hamma joydan ko`rish mumkin. XVI asrda uning yonida Masjidi Kalon va ro`baro`sida – Miri arab madrasasi qurilgan.

 

Musulmon bayramlarida minora tepasidan muazzinning solih musulmonlarni namozga chorlovchi ovozini eshitish mumkin edi. Qadim zamonlarda kechasi minora tepasida yoqilgan olovni uzoq-uzoqlardan ko`rish mumkin bo`lgan. Hozir, xuddi ilgari paytdagidek, minora eski shahar tepasida turibdi. Minora o`zining uygun shakllari va aniq chiziqlari bilan uzoqdan sizning e`tiboringizni tortadi. Agar siz minorani ko`rish sharafiga muyassar bo`lsangiz, uning aniq proporsiyalari va chiroyli terilgan g`ishtiga maftun bo`lasiz.

 

Masjidi Kalon – Samarqand shahridagi Bibixonim masjididan keyin O`rta Osiyodagi ikkinchi eng katta masjid. Musulmon bayramida masjidga 10 ming kishi sig`ishi mumkinligi o`z isbotini topgan. Masjidning usti ochiq yirik hovlisi, uning ajoyib peshtoqlari va usti yopiq ayvonlari unutilmas taassurot qoldiradi.

 

Masjidi Kalon ro`parasida joylashgan Miri Arab madrasasi proporsiyasi va simmetriyasi tufayli o`zidan keyin qurilgan masjidlar uchun hamisha namuna vazifasini o`tagan. Bo`lg`usi imomlar ta`lim olgan Miri Arab madrasasi ko`p yillar davomida sobiq sho`rolar ittifoqi davrida amal qilgan yagona madrasa bo`lgan.

 

Buxoroning markazi (16-17 asrlar). Labi Xovuz – Buxoro ahli va mehmonlarining sevimli joyi. Siz bu joyda eski qadrdonlarni uchratishingiz va yangi do`stlar orttirishingiz, o`tmishni esga olishingiz va kelajak hakida fikr yuritishingiz mumkin. Maydon o`rtasida katta hovuz bo`lib, uning atrofida turli binolar barpo etilgan: Ko`kaldosh madrasasi, Nodir Devonbegi madrasasi va xonaqosi.

 

Bu yerda eng eski bino - Ko`kaldosh madrasasi. XVI asrda Ko`kaldosh ismli vazir Buxoroda O`rta Osiyodagi eng katta madrasani qurish haqida buyruq bergan.

 

Nodir Devonbegi madrasasi joylashgan hududda karvon saroy qurish ishlari boshlangan. Keyinchalik Nodir Devonbegining rejalari o`zgargan va karvon saroy madrasaga aylantirilgan. Bu salbiy oqibatlarga olib kelgan: bu yerda talabalar uchun masjid ham, ma`ruza zali ham bo`lmagan – ular ko`zda tutilmagan. Lekin bu bino sirlangan sopol va chinni koshinlar bilan chiroyli bezatilgan. Buxoroda siz faqatgina shu madrasaning peshtoqida afsonaviy Semurg` qushi va inson yuzi aks etgan quyosh tasvirlarini ko`rishingiz mumkin. Yilning issiq faslida madrasa ichki hovlisida siz folklor tomoshasidan zavqlanishingiz mumkin. Tim qora tungi osmon, xazin va quvnoq maftunkor kuy... Siz “Ming bir kecha”ni boshqacha tasavvur eta olarmidingiz?

 

Hovuzning boshqa tomonida darvishlar uchun kichik mehmonxona - Nodir Devonbegi Xonaqosi joylashgan.

 

Markaziy Osiyo mintaqasida Buxoro islom markazi bo`lgan. Bu yerga ko`plab ziyoratchilar kelishgan, ular tunda qoladigan qo`nokka muhtoj bo`lganlar. Shu boisdan shaharda ko`plab kichik mehmonxonalar va karvon saroylar mavjud bo`lgan. Ehtimol, bu xonako dindorlar o`rtasida mashhur bo`lgan, chunki unda nafaqat uxlash uchun xonalar, balki namoz o`qish uchun katta masjid ham bo`lgan. Yuksak did bilan bezalgan eshik hovuz suvida aks etadi.

 

Labi hovuzga keling. Bu yerdagi choyxonada bir piyola ko`k choy iching, kun bo`yi shu joyda o`tirib, domino o`ynab, keksalar bilan suhbatlashing. Bu yerda siz shahar jamolini, uning aholisi mehmondo`stligini va milliy xarakteri xususiyatlarini boshqa joydagidan ko`ra ko`prok his qilasiz.

 

Shahardan taxminan 4 km. tashqarida Buxoro so`nggi amirlarining yozgi saroyi joylashgan. Saroy “Sitorai Moxi xosa” – Oy va yulduzlar o`rtasidagi joy deb, shoirona nomlangan. Saroyning me`moriy jihatdan tuzilishi faqat shu bois ham qiziqarliki, u XIX asr oxiri va XX asr boshidagi boylarning didini namoyish qiladi. Binolarning asosiy qismi turlicha qarashlarning aralash uslubid? qurilgan. Taxt o`rnatilgan xona istisno tariqasida milliy urf-odatlarga to`la mos ravishda bezatilgan. Undagi ajoyib nozik “ganch” o`ymakorligi sizning xotirangizda muhrlanib qoladi. Hozir bu yerda xalq amaliy san`ati muzeyi joylashgan bo`lib, unda siz ipak bilan tikilgan chiroyli so`zani, sopol buyumlar, ayollarning an`anaviy zargarlik taqinchoqlari, milliy kiyimlar va boshqalarni tomosh? qilishingiz mumkin.

 

Buxoroda boshqa ko`plab yodgorliklar mavjud, ularni sanab adog`iga yetib bo`lmaydi.

 

Orqaga Chop Etish  6807 |   09-09-2015




– Ishonch telefoni

(0-365) 222-22-22

Reglament
– Ish tartibi

Ish vaqti: 9:00 – 18:00
Tushlik vaqti: 13:00 dan 14:00 gacha
Dam olish kuni: shanba va yakshanba

Reglament
– Viloyat hokimligining umumiy bo`limi

(0-365) 223-68-47

Reglament
search – Qidirish
– Murojaatlar statistikasi
  • Jami murojaatlar: 28
  • Ko`rib chiqilmagan: 11
  • Ko`rib chiqilmoqda: 10
  • Ko`rib chiqilgan: 7

31-03-2017
– Yangiliklarga yozilish
– Ishonch telefoni murojaatlar statistikasi
Jami murojaatlar – 1813

Baholar

A`lo: 503

Yaxshi: 354

Qoniqarli: 315

Qoniqarsiz: 641

– Ishonch telefon murojaatlar javoblari statistikasi
Jami murojaatlar – 1916.8
Ko'rib chiqilmoqda – 230
Javob berilgan – 1686.8
– Saytni ishlashini baholang
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining Buxoro viloyati Xalq qabulxonasida o'tkaziladigan
QABUL KUNLARI
Viloyat Hokimi O'.I.Barnoev Juma va shanba kunlari soat 14.00-16.00
Viloyat prokurori B.B.Valiev Seshanba va payshanba kunlari soat 14.00-16.00
Viloyat ichki ishlar boshqarmasi boshlig'i S.H.Aliev Dushanba va chorshanba kunlari soat 14.00-16.00
Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali

Saytda foydalanuvchilar soni: 6 ta

navigation